GIÁO DỤC KINH DOANH
TRONG TRƯỜNG TRUNG HỌC
DẠY HỌC TÌM HIỂU VỀ CÔNG NGHỆ KINH DOANH TRONG MÔN CÔNG NGHỆ
CẤP TRUNG HỌC
? Vì sao trong dạy học môn Công nghệ cần quan tâm đến yếu tố KD?

* Kinh doanh là gì?
“Tổ chức việc sản xuất, buôn bán sao cho sinh lợi”

“Việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”

? Vì sao trong dạy học môn Công nghệ cần quan tâm đến yếu tố KD?
* Doanh nghiệp là gì?
Là đơn vị kinh doanh, có mức vốn không thấp hơn vốn pháp định (là mức vốn tối thiểu phải có theo quy định của pháp luật để thành lập doanh nghiệp) được thành lập nhằm mục đích chủ yếu là thực hiện các hoạt động kinh doanh
Như vậy, doanh nghiệp là một danh từ chung để chỉ các đơn vị kinh doanh thuộc các loại hình kinh tế khác nhau, thuộc các chủ sở hữu khác nhau (nhà nước, tư nhân, hợp tác xã, công ty)

Mối liên hệ giữa môn Công nghệ với KD?
a) Công nghệ là một yếu tố, điều kiện của kinh doanh; đồng thời cũng là một phương tiện, đối tượng trong kinh doanh

b) Hiểu biết cơ bản về công nghệ là cơ sở, nền tảng cho người làm kinh doanh; nhất là các doanh nghiệp có tính chất sản xuất

c) “Việc làm” và tự tạo việc làm đang là vấn đề “nóng” của mỗi người, gia đình, cộng đồng và xã hội; trong đó có HS khi rời nhà trường
ĐỊNH HƯỚNG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ THEO CÁCH THỨC CỦA ILO TRONG DẠY HỌC KAB
TÓM TẮT NỘI DUNG
1. Cách thức tổ chức DH của ILO trong dạy học KAB là gì?
Vắn tắt về KAB và cách thức của ILO
a) Thuật ngữ
- KAB là viết tắt của các từ tiếng Anh (Know About Business): hiểu biết về kinh doanh. Chương trình KAB được thiết kế để giảng dạy trong các trường dạy nghề và kĩ thuật
- ILO là viết tắt của các từ tiếng Anh (The International Labour Organization): Tổ chức Lao động Quốc tế
1. Cách thức tổ chức DH của ILO
b) Mục đích và mục tiêu của KAB
Mục đích của KAB: không nhất thiết là để thanh thiếu niên khởi sự làm doanh nhân hay tự tạo việc làm mà để cho họ có được một số nhận thức và thực tế về cơ hội, thách thức, quy trình, đặc điểm, thái độ và kĩ năng cần thiết đối với người làm kinh doanh.
1. Cách thức tổ chức DH của ILO
Mục tiêu trực tiếp của KAB:
- Tạo nhận thức về KD và tự tạo việc làm như là lựa chọn nghề nghiệp cho học viên các cơ sở đào tạo nghề và KT
- Phát triển thái độ tích cực đối với KD và tự tạo việc làm
Cung cấp kiến thức và thực tiễn về thái độ và các thách thức cần có để khởi sự và vận hành thành công một DN, đặc biệt là DN nhỏ
- Chuẩn bị cho học viên làm việc có năng suất trong các DN vừa và nhỏ và nói chung hơn, trong một môi trường hiếm hay không có những việc “làm công ăn lương” chính thức.
c. Đặc điểm về phương pháp của ILO trong dạy học KAB
Ý tưởng của ILO trong dạy học KAB:
+ HS được học theo tốc độ phù hợp với trình độ nhận thức của cá nhân.
+ Nội dung dạy học thiết thực, gắn bó với đời sống hàng ngày của HS.
+ Kế hoạch dạy học được bố trí linh hoạt.
+ Môi trường học tập thân thiện, phát huy tinh thần dân chủ, ý thức tập thể.
+ Tài liệu học tập có tính tương tác cao và là tài liệu hướng dẫn HS tự học tích cực.
Đặc trưng về cách thức của của ILO trong dạy học KAB?
(I) Lựa chọn và thiết kế nội dung học tập theo các chủ đề (chú ý nội dung mang tính vận dụng thực tiễn, có ý nghĩa với người học)
(II) Thiết kế các loại học liệu phục vụ học tập
(III) Tổ chức các hoạt động học tập với sự kết hợp các PP, KT dạy học khác nhau
(IV) Đánh giá kết quả học tập theo quá trình
Cấu trúc của tài liệu hướng dẫn học
1. Tên bài học/chủ đề
2. Mục tiêu
3. Khởi động (HĐ của HS: quan sát tranh ảnh, hình vẽ hoặc thực hiện một trò chơi)
4. Trải nghiệm (HS: được thực hiện thao tác bằng tay, nhận biết trực giác hoặc trả lời các câu hỏi, bài tập,... nhằm trải nghiệm, khám phá)
Cấu trúc của tài liệu hướng dẫn học
5. Phân tích rút ra kiến thức mới
6. Củng cố trực tiếp
7. Tự đánh giá
8. Thực hành, luyện tập
9. Ứng dụng (gắn với thực tế đời sống)
10. GV nhận xét đánh giá kết quả HT của HS
(thường dùng các ký hiệu)
SO SÁNH
SO SÁNH
SO SÁNH
SO SÁNH
SO SÁNH
SO SÁNH
SO SÁNH
2. Vì sao cần vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ
2.1 Về lí luận
a) Yêu cầu của kinh tế thị trường và hội nhập đòi hỏi người lao động phải năng động, thích ứng với cộng đồng, xã hội.
b) Bản chất của Công nghệ (và dạy học Công nghệ):
- Mang tính tích hợp.
- Yêu cầu về tính khả thi (có thể làm được).
- Yêu cầu về tính hiệu quả (có thể làm tốt).
- Yêu cầu về an toàn.
c) Cách thức của của ILO đáp ứng cả 3 tiêu chí đổi mới PPDH hiện nay:
- Phát huy tính tích cực, chủ động của người học (yếu tố tâm lý, tạo động lực)
- Bồi dưỡng PP tự học (yếu tố phát triển, học suốt đời)
- Khai thác CNTT và truyền thông (yếu tố công nghệ, tăng hiệu quả dạy học)
2. Vì sao cần vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ
2. Vì sao cần vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ
d) Yêu cầu của dạy học theo định hướng năng lực:
Xu hướng giáo dục phổ thông: dạy học theo định hướng hình thành và phát triển năng lực cho học sinh.
Hiện nay đang thực hiện dạy học và KTĐG theo “chuẩn kiến thức, kĩ năng”. Để thực hiện dạy học theo năng lực cần phải xác định rõ các tiêu chí năng lực để đảm bảo dạy học theo năng lực và đánh giá theo năng lực.
Đây cũng là một định hướng của Bộ GDĐT trong đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015.
2.2 Thực trạng dạy học môn Công nghệ?
2.2 Thực trạng dạy học môn Công nghệ?
Cần phải cải thiện thực trạng này

3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ như thế nào?
KHÁI LƯỢC
MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
1. Kĩ thuật “Động não viết”
2. Kỹ thuật "Bể cá"
3. Kỹ thuật "Ổ bi"
4. Kĩ thuật “Lược đồ tư duy”
KHÁI LƯỢC
MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
1. Kĩ thuật “Động não viết”
Đặt trên bàn 1-2 tờ giấy để ghi các ý tưởng, đề xuất của các thành viên
Mỗi một thành viên viết những ý nghĩ của mình trên các tờ giấy đó.
Có thể tham khảo các ý kiến đã ghi trên giấy của các thành viên khác để tiếp tục phát triển ý nghĩ.
Sau khi thu thập xong thì đánh giá các ý tưởng trong nhóm.
KHÁI LƯỢC
MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
2. Kỹ thuật "Bể cá"
Là một kĩ thuật dùng cho thảo luận nhóm, trong đó một nhóm HS ngồi giữa lớp và thảo luận với nhau, còn nhưngc HS khác trong lớp ngồi xung quanh ở vòng ngoài theo dõi cuộc thảo luận đó và sau khi kết thúc cuộc thảo luận thì đưa ra những nhận xét về cách ứng xử của những hS thảo luận.
KHÁI LƯỢC
MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
3. Kỹ thuật "Ổ bi"
Là một kỹ thuật dùng trong thảo luận nhóm, trong đó HS chia làm hai nhóm ngồi theo hai vòng tròn đồng tâm như hai vòng của một ổ bi và đối diện với nhau để tạo điều kiện cho mỗi HS có thể nói chuyện với lần lượt các HS ở nhóm khác.
Sau một ít phút thì HS vòng ngoài ngồi yên, HS vòng trong chuyển chỗ theo chiều kim đồng hồ, tương tự như vòng bi quay, để luôn hình thành các nhóm đối tác mới.
KHÁI LƯỢC
MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC
4. Kĩ thuật “lược đồ tư duy”
Là sơ đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ý tưởng mang tính kế hoạch hay kết quả làm việc của cá nhân hay nhóm về một chủ đề.
Viết tên chủ đề ở trung tâm, từ chủ đề trung tâm vẽ các nhánh chính. Trên mỗi nhánh chính viết một khái niệm, phản ánh một nội dung lớn của chủ đề. Nhánh và chữ viết trên đó được vẽ và viết cùng một màu. Nhánh chính đó được nối với chủ đề trung tâm.
Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nội dung thuộc nhánh chính đó. Các chữ trên nhánh phụ được viết bằng chữ thường.
3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ ntn?
a) Thiết kế và cấu trúc nội dung dạy học
Trên cơ sở nội dung môn học hiện hành lựa chọn những nội dung có liên quan, cấu trúc lại chúng thành các chủ đề (ở đây là các bài dạy)
Trước mắt, chấp nhận cấu trúc nội dung dạy học theo sách giáo khoa hiện hành.
b) Về phương pháp dạy học (tổ chức hoạt động dạy học)
Lựa chọn các PPDH phù hợp với các nội dung về kinh doanh; tăng cường các hoạt động để phát huy tính tích cực của học sinh;
Xây dựng và sử dụng các tình huống trong thực tế để học sinh tự giải quyết;
Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tham quan các cơ sở kinh doanh, tham gia trực tiếp vào các hoạt động thực tế để học sinh tìm hiểu, nắm bắt kiến thức.
- Xây dựng các hoạt động: Căn cứ vào nội dung bài học để xác định tên hoạt động, mục đích hoạt động và cách thức tiến hành hoạt động (cá nhân, nhóm, lớp; trong giờ học hoặc ngoài giờ học); tổ chức cho học sinh thu thập thông tin, tìm hiểu, thảo luận,… tự xây dựng và trình bày các ý tưởng, dự án kinh doanh.
3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ ntn?
c) Về hình thức tổ chức dạy học (kết hợp các HĐ cá nhân, nhóm, lớp, cộng đồng)
Ngoài hình thức tổ chức trên lớp học cần tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa ngoài lớp học, ngoài nhà trường như dạy học tại thực địa, tổ chức tham quan, dạy học theo dự án...
3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ ntn?
d) Về phương tiện dạy học
Sử dụng máy chiếu bản trong, máy tính, máy chiếu đa phương tiện, máy in, máy photôcopy để thiết kế, trình chiếu học liệu (tài liệu phát tay, phiếu học tập), xây dựng các mô phỏng minh họa, và đặc biệt là sử dụng internet để cập nhật thông tin
3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ ntn?
e) Về kiểm tra đánh giá
- Đánh giá được thực hiện bằng việc cho điểm hoặc bằng nhận xét các loại bài kiểm tra và xếp loại theo quy định.
- Kết quả học tập của học sinh được đánh giá trên cả 3 mặt: kiến thức, kĩ năng và thái độ theo yêu cầu của mục tiêu học tập; cần kết hợp cả phương pháp đánh giá tự luận và trắc nghiệm khách quan.
- Đánh giá kĩ năng của học sinh cần chú trọng cả đánh giá quá trình, đánh giá kết quả, quy trình thực hành và thời gian hoàn thành sản phẩm.
3. Vận dụng phương pháp của ILO khi dạy học KAB trong dạy học môn Công nghệ ntn?
4. Điều kiện vận dụng?
a) Người dạy: Có hiểu biết và kinh nghiệm về kinh doanh, tâm huyết
b) Người học: đáp ứng nhu cầu cá nhân của người học (sự thoả mãn cá nhân; định hướng thành công; nhu cầu được công nhận; thể hiện khả năng lãnh đạo; tự thân vận động…)
c) Điều kiện và phương tiện dạy học: Các điều kiện và phương tiện dạy học hiện nay trường PT có thể đáp ứng được
THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO ILO
TRONG DẠY HỌC KAB
PHƯƠNG ÁN 1
Phần “Thu chi trong gia đình” gồm 3 bài: bài 25 “Thu nhập của gia đình”; bài 26 “Chi tiêu trong gia đình”; bài 27 “Thực hành về các tình huống thu, chi trong gia đình”. Mỗi bài trong tài liệu được trình bày theo cấu trúc sau:
1. Mục tiêu (theo SGK)
2. Tóm tắt nội dung (các đề mục)
3. Phương pháp dạy học (các hoạt động dạy học: tên hoạt động; mục đích, cách tiến hành; nội dung rút ra/kết quả cần đạt)
Đánh giá (câu hỏi, bài tập)
PHƯƠNG ÁN 2: THIẾT KẾ THEO CHỦ ĐỀ
Tóm tắt chủ đề (hình vẽ)




Phân tích chủ đề
Có thể hướng dẫn HS tìm hiểu chủ đề này theo cách tự học thông qua 4 hoạt động để giải quyết 4 vấn đề chính sau đây:
(1) Vì sao chúng ta cần hiểu về “Thu chi trong gia đình”?
(2) Thu nhập của gia đình là gì? (Gồm những hình thức thu nhập nào? Làm thế nào để tăng thu nhập của gia đình?)
Hình 4.1 và 4.2 SGK có thể là kết quả của các câu trả lời thuộc vần đề thứ hai này
THU NHẬP
BẰNG TIỀN
Tiền bán sản phẩm
Tiền làm ngoài giờ
Tiền lãi tiết kiệm
Tiền lương, tiền thưởng
Tiền công...
Tiền lãi bán hàng
Phân tích chủ đề
(3) Chi tiêu trong gia đình là gì? (Gồm những khoản chi tiêu nào? Làm thế nào để thực hiện chi tiêu một cách hợp lý?)
Bảng 5 trang 129 SGK là công cụ để HS xây dựng kiến thức về chi tiêu của các hộ gia đình
Chi tiêu của các loại hộ gia đình
Bảng 5
Hộ GĐ
Nhu cầu
Nông thôn
Thành phố
Tự cấp
Mua hoặc chi trả
Tự cấp
Mua hoặc chi trả
Ăn uống
May mặc
ở (nhà, điện, nước...)
Đi lại
Bảo vệ sức khoẻ
Học tập
Nghỉ ngơi và giải trí
Phân tích chủ đề
(3) Chi tiêu trong gia đình là gì? (Gồm những khoản chi tiêu nào? Làm thế nào để thực hiện chi tiêu một cách hợp lý?)
Bảng 5 trang 129 SGK là công cụ để HS xây dựng kiến thức về chi tiêu của các hộ gia đình
(4) Cân đối thu-chi trong gia đình là gì? (Tại sao phải cân đối thu-chi trong gia đình? Cân đối thu-chi trong gia đình như thế nào?) (A – B = C; với quy ước: A là thu nhập, B là chi tiêu, C là tích lũy)
Các bài tập ở trang 134-135 là phương tiện để HS “củng cố và vận dụng” những hiểu biết về “thu nhập”, “chi phí”/chi tiêu và “cân đối thu-chi” trong phạm vi cá nhân và gia đình
Bài tập:
Gia đình em có 6 người sống ở thành phố
Ông nội nghỉ hưu lương:6.000.000/ th
Bà nội nghỉ hưu lương : 4.000.000đ/th
Bố mẹ là công nhân tổng lương 8.000.000đ/th
Hai chị em đang học THCS
Hãy tính tổng thu nhập của gia đình trong tháng.
2. Hãy tính tổng thu nhập của gia đình em trong một tháng?
(1) Vì sao chúng ta cần hiểu về “Thu chi trong gia đình”?

(2) Thu nhập của gia đình là gì? (Gồm những hình thức thu nhập nào? Làm thế nào để tăng thu nhập của gia đình?)
(3) Chi tiêu trong gia đình là gì? (Gồm những khoản chi tiêu nào? Làm thế nào để thực hiện chi tiêu một cách hợp lý?)
(4) Cân đối thu-chi trong gia đình là gì? (Tại sao phải cân đối thu-chi trong gia đình? Cân đối thu-chi trong gia đình như thế nào?) (A – B = C; với quy ước: A là thu nhập, B là chi tiêu, C là tích lũy)
=>Hoạt động khởi động
=>Hoạt động cơ bản
4 loại hoạt động chính (theo ILO)
4 loại hoạt động chính (theo ILO)
(I) Hoạt động khởi động: Trả lời vấn đề thứ nhất chính là “hoạt động khởi động”, mang tính đặt vấn đề cho các hoạt động tiếp theo; hoạt động này chủ yếu là thể hiện vai trò của GV

(II) Hoạt động cơ bản: Việc yêu cầu HS trả lời các câu hỏi (2), (3), (4) nêu trên chính là “hoạt động cơ bản” (để HS tìm hiểu, khám phá, xây dựng kiến thức cho riêng mình)
4 loại hoạt động chính (tt)
Hoạt động cơ bản có thể bao gồm nhiều hành động cụ thể; trong đó có hai loại câu hỏi có thể dùng cho “tăng cường, củng cố”:
a) Đối với cá nhân HS: Em có những nguồn “thu nhập” nào? Em phải chi phí những khoản tiền nào trong một tháng, trong một năm? Em dùng biện pháp gì để có “tích lũy”?
b) Đối với gia đình và các thành viên trong gia đình: Gia đình em có những nguồn thu nhập nào? Gia đình em đã làm thế nào để tăng thu nhập? Gia đình em có những khoản chi tiêu nào?
4 loại hoạt động chính (tt)
(III) Hoạt động thực hành: Việc yêu cầu HS thực hiện các ví dụ, bài tập trong SGK chính là “hoạt động thực hành” về tính toán, cân đối thu nhập và chi phí.

(IV) Hoạt động ứng dụng: Tùy theo tính chất địa phương (vùng, miền) mà điều chỉnh các bài tập (tình huống) cho phù hợp với HS. Đây chính là “hoạt động ứng dụng thực tế”
Kết luận
Cách thức của ILO trong dạy học KAB:
- Phù hợp với nguyên lí GD “Hoạt động giáo dục phải được thực hiện theo nguyên lý học đi đôi với hành, … xã hội”
- Phù hợp với yêu cầu về nội dung và PPDH: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”
- Phù hợp với các tiêu chí đổi mới PPDH hiện nay
THẢO LUẬN
1. Quan điểm của thầy/cô về việc đưa nội dung “Kinh doanh” vào chương trình giáo dục phổ thông.
2. Những khó khăn và cách khắc phục khi dạy học nội dung “Kinh doanh” trong chương trình giáo dục phổ thông.


Trân trọng cảm ơn sự lắng nghe và chia sẻ của các thầy (cô)!